Kaynama Noktası Yükselmesi Nedir?
Kaynama noktası yükselmesi, donma noktası düşüşü, buhar basıncının düşürülmesi ve ozmotik basınç, kolligatif özellik örnekleridir. Bunlar bir numunedeki parçacık sayısından etkilenen maddenin özellikleridir.
Kaynama noktası yükselmesi, bir sıvının (bir çözücünün) kaynama noktasının çözeltinin saf çözücüden daha yüksek bir kaynama noktasına sahip olacak şekilde başka bir bileşik eklendiğinde artması durumudur. Saf bir çözücüye uçucu olmayan bir çözünen eklendiğinde kaynama noktası yükselmesi görülür. Kaynama noktası yükselmesi bir çözeltideki çözünmüş parçacıkların sayısına bağlı olsa da bunların sayısı etkili bir faktör değildir. Çözücü-çözünen etkileşimleri de kaynama noktası yükselmesini etkilemez.
Kaynama noktasını doğru bir şekilde ölçmek, kaynama noktası yükselmesi olup olmadığını anlamak ve kaynama noktasının ne kadar değiştiğini tespit etmek için ebülyoskop adı verilen bir alet kullanılır.
Kaynama Noktası Yükselten Maddeler
Tuzlu suyun kaynama noktası saf suyun kaynama noktasından daha yüksektir. Tuz, çözelti içinde iyonlara ayrışan bir elektrolittir. Bu nedenle kaynama noktası üzerinde nispeten büyük bir etkisi vardır. Şeker gibi elektrolit olmayan maddeler de kaynama noktasını arttırır. Şeker, elektrolit olmayan parçacıkları oluşturmak için ayrışmaz bu nedenle kütle başına çözünürlüğü bir elektrolite göre daha az etkilidir.
Kaynama Noktası Yükselmesi Denklemi
Kaynama noktası yükselmesini hesaplamak için kullanılan formül, Clausius-Clapeyron denklemi ve Raoult yasasının bir kombinasyonudur. Çözünen maddenin uçucu olmadığı varsayılmaktadır.
ΔT****b = K****b * b****B
ΔT****b: Kaynama noktası yükselmesi
Kb: Çözücüye bağlı ebülyoskobik sabiti (Kaynama noktası sabiti)
b****B: Çözeltinin molalitesi
ÖNEMLİ NOT: Kaynama noktası yükselmesi, bir kimyasal çözeltinin molal konsantrasyonu ile doğru orantılıdır.