pH Metre Nedir?
pH metre, bir çözeltinin asitliğini veya alkalinitesini ölçmek için kullanılan bir cihazdır, -pH olarak da bilinir. pH, asitlik veya alkalilik derecesini tanımlar. 0 ila 14 arasında bir ölçekte ölçüm yapar.
PH ölçümü ile kantitatif analiz yapılır, bir asit veya bazın hidrojen iyonu aktivitesi açısından aktivite derecesi ifade edilir. Bir maddenin pH değeri, hidrojen iyonu [H +] ve hidroksil iyonu [OH-] konsantrasyonlarının oranı ile doğrudan ilgilidir. H+ konsantrasyonu OH– konsantrasyonundan fazla ise madde asidiktir, yani pH değeri 7’den küçüktür. Eğer OH– konsantrasyonu H+ konsantrasyonundan fazla ise madde baziktir, yani pH değeri 7’den büyüktür. Eşit miktarlarda H+ ve OH– iyonu varsa madde nötrdür, yani pH değeri 7’dir. Asitler hidrojen bazlar hidroksil iyonlarına sahiptir.
pH Ölçümü
pH göstergesi, pH seviyesi değiştikçe renk değiştiren pH kağıtları veya göstergelerini kapsar. Bu göstergelerin doğruluğu kesin değildir renkli veya bulanık örneklerde doğru yorumlamak zor olabilir.
pH TERİMİ
pH terimi negatif logaritmanın matematiksel sembolü olan “p” ve hidrojenin kimyasal sembolü olan “H” den türetilmiştir. Elektronik pH metre ile daha doğru pH ölçümleri yapılır. Bir pH ölçer üç bölümden oluşur; pH ölçüm elektrodu, referans elektrot ve yüksek giriş empedans(öz direnç) ölçer.
pH elektrodu; ölçülen çözeltinin pH’ına göre değişen bir voltaj ile batarya olarak düşünülebilir. PH ölçüm elektrodu ampul içindeki ve dışındaki bağıl hidrojen iyonu konsantrasyonundaki değişikliklere göre değişen bir milivolt çıkışlı, hidrojen iyonuna duyarlı bir cam ampuldür.
Referans elektrot çıkışı; hidrojen iyonunun aktivitesi ile değişiklik göstermez. pH elektrodu çok yüksek iç dirence sahiptir, bu da pH ile voltaj değişiminin ölçülmesini zorlaştırır. Bu sebeple pH metrenin giriş empedansı ve kaçak dirençler önemli etkenlerdir.
Empedans; pH metredeki elektrot voltajlarını doğru bir şekilde ölçen ve sonuçları analog veya dijital ekranda gösteren bir amplifikatördür.
Sıcaklık Dengeleyicisi
Sıcaklık dengeleyicisi cihazın içinde bulunur. pH elektrotları ve ölçümleri sıcaklığa duyarlıdır. Sıcaklık dengeleyicisi manuel veya otomatik olabilir. Manuel ölçüm yapıldığında ayrı bir sıcaklık ölçümü gerekir. Otomatik sıcaklık dengeleyicisi (ATC) ayrı bir sıcaklık probundan gelen sinyal ile pH metreye beslenir böylece numunenin o sıcaklıktaki pH değeri doğru bir şekilde belirlenebilir.
Tampon Çözeltiler
Tamponlar, sabit pH değerlerine ve bu pH seviyesindeki değişikliklere sahip çözeltilerdir. pH ölçüm sistemleri (elektrot ve metre) kalibre edilir. Bir elektrodun çıkışı ile diğer çıkışı arasında zaman içinde ufak farklılıklar olabilir. Bu nedenle sistem periyodik olarak kalibre edilmelidir. Çoğu pH metre belirli bir kaç pH değerinde kalibrasyon gerektirir. Kalibrasyon izopotansiyel noktanın yakınında gerçekleştirilir (pH 7’de sıcaklık 25 ºC iken bir elektrot tarafından üretilen sinyal 0 mV’dir),
pH Çeşitleri
pH ölçümlerini kaydetmek ve izlemek için akıllı telefonlara veya masalara bağlanan bluetooth kablosuz vericilerdir. Bu vericiler pH, RTD, bağıl nem dahil farklı sensör girişlerini ölçer. Veriler uygulama yüklendiğinde Bluetooth kablosuz teknolojisi ile bir akıllı telefona veya tablete aktarılır. Uygulama akıllı telefonun birden fazla verici eşleştirmesine ve ayarlamasına izin verir.
Bu pH ölçerler laboratuvarda veya sahada kullanılır. Taşınabilir boyuttadırlar ve işlevsellerdir. Özellikleri arasında; RS232 çıkışı, veri Tutma, °C veya °F , otomatik kapatma, aşırı yük göstergesi, otomatik veya manuel sıcaklık dengeleyicisi gibi özellikler bulunur.
Masaüstü pH ölçüm cihazları genellikle laboratuvar, endüstriyel ve üretim uygulamaları için kullanılır. mV, iyon ve sıcaklık ölçümü yapan cihazlar veya düşük toleranslı ölçümler için çeşitli fiyat aralıklarında çeşitleri mevcuttur.
pH elektrotları hem laboratuvar hem de endüstriyel uygulamalar için kullanılır. Ne amaçla kullanılırsa kullanılsın hepsi camdan oluşur ve bu nedenle kırılma riskleri vardır. Elektrotlar çoğunlukla sulu ortamların pH’ını ölçmek için tasarlanmıştır. Serbest hidrojen iyonları içermeyen çözücülerde kullanılmak üzere tasarlanmamıştır.
Kaynak: 1 (Erişim: )